Hvenær þarf píanó tónhæðaleiðréttingu og píanóstillingu?

Þegar píanó hefur ekki verið stillt í langan tíma dugar venjuleg píanóstilling ekki alltaf ein og sér. Þá getur þurft svokallaða tónhæðaleiðréttingu áður en endanleg stilling fer fram. Þetta á sérstaklega við um píanó sem hefur staðið í miklum rakasveiflum, hitabreytingum eða hefur einfaldlega verið án reglulegs píanóviðhalds í nokkur ár.

Hvað er tónhæðaleiðrétting?

Tónhæðaleiðrétting er fyrsta leiðrétting á heildarspennu strengjanna þegar píanóið er komið verulega niður fyrir rétt tónhæðarviðmið. Í stað þess að fínstilla hverja nótu strax hækkar píanóstillarinn allt hljóðfærið aðeins yfir réttri tónhæð svo lokastillingin verði stöðugri. Þetta er algengt í píanóstillingum á eldri píanóum og á hljóðfærum sem hafa ekki fengið þjónustu lengi.

Eftir tónhæðaleiðréttingu þarf yfirleitt að fara aftur yfir píanóið með nákvæmri píanóstillingu. Ástæðan er sú að þegar spennan hækkar um allt hljóðfærið hreyfast aðrir strengir líka lítillega. Tvær umferðir skila því oft mun betri niðurstöðu en ein hröð stilling.

Merki um að píanóið þurfi þjónustu

Algeng merki eru að píanóið hljómi flatt, samhljómar verði óhreinir og að það sé erfitt að spila með öðrum hljóðfærum. Ef nótur slá saman, bassinn verður óskýr eða ef píanóið virðist sífellt detta úr lagi eftir stutta notkun er það sterkt merki um að kominn sé tími á píanóstillingu eða frekara píanóviðhald.

Rakastig, hitastig og stöðugleiki

Rakastig hefur mikil áhrif á píanóstillingu. Þegar rakinn hækkar eða lækkar þenst hljómbotninn út eða dregst saman, sem breytir strengjaspennunni. Þess vegna helst píanóstilling best þar sem loftslag er stöðugt. Píanó sem stendur við ofn, glugga eða inngang þarf oftar stillingu en píanó í jöfnu loftslagi.

Hversu oft ætti að bóka píanóstillingu?

Fyrir flest heimilispíanó er ráðlegt að bóka píanóstillingu á 6 til 12 mánaða fresti. Ný píanó, píanó í reglulegri notkun og píanó í tónlistarskólum þurfa oft tíðari þjónustu. Reglulegar píanóstillingar minnka líkurnar á því að seinna þurfi stærri tónhæðaleiðréttingu, aukaviðgerðir eða meiri leiðréttingu á jöfnun og hljóm.